Osoby z niepełnosprawnością często budzą w osobach pełnosprawnych pewnego rodzaju zakłopotanie. Nie mają pojęcia, jak powinny się zachować, aby nie urazić drugiej strony. Kłopotliwe może być również to, że nie zawsze wiesz, kiedy osoba niepełnosprawna potrzebuje pomocy.

Jak zapytać osobę niepełnosprawną o to, czy potrzebuje wsparcia? Jak pomagać osobom z różnymi rodzajami niepełnosprawności? Jak zachowywać się wobec osoby niepełnosprawnej? Często odpowiedzi na te pytania nie są oczywiste. Właśnie dlatego stworzyliśmy dla Ciebie praktyczny poradnik savoir-vivre.

Jakie zasady stosować wobec osób z niepełnosprawnościami?

Warto zapytać osobę niepełnosprawną, czy w danej sytuacji potrzebuje pomocy. Nie zakładaj niczego z góry! To, że dana osoba ma widoczne problemy z poruszaniem się, z widzeniem, słuchem lub z czymś innym, nie oznacza jeszcze, że nie radzi sobie z codziennym funkcjonowaniem.

Dlatego zanim rzucisz się do pomocy, to zwyczajnie zapytaj, czy ona jest potrzebna. Osoba z niepełnosprawnością w danym dniu może nie mieć problemu z dotarciem w dane miejsce, ale na przykład przydałaby jej się pomoc w wyjaśnieniu, jak odnaleźć dany punkt na mapie.

Z tego względu, jeżeli chcesz komuś pomóc, to zapytaj i dopasuj rodzaj wsparcia do indywidualnych potrzeb osoby z niepełnosprawnością.

Jak postępować wobec osoby niepełnosprawnej fizycznie?

Osoby z niepełnosprawnością, które mają problemy z poruszaniem się, często mają przy sobie laskę, kulę lub jeżdżą na wózku inwalidzkim. Pamiętaj, aby nigdy nie dotykać laski, czy wózka bez pozwolenia osoby, której pragniesz pomóc. To jej przestrzeń prywatna!

Bardzo niegrzeczne jest stanie nad głową osoby z niepełnosprawnością, która znajduje się na wózku. Lepiej odsuń się o kilka kroków lub usiądź, jeżeli masz taką możliwość.

Osoby z niepełnosprawnościami, nie tylko niewidome, często są w towarzystwie psa przewodnika. Nigdy nie głaszcz go, nie mów do niego, ani nie zachęcaj go do zabawy bez pozwolenia właściciela. Ten zwierzak jest w pracy, a Ty mu w niej przeszkadzasz. Psy bardzo ułatwiają codzienne życie osób niepełnosprawnych.

Jeszcze jedna rzecz. Pamiętaj o tym, że nie zawsze musisz wiedzieć, jak pomóc danej osobie niepełnosprawnej. Jednak nie rob niczego bez zastanowienia, bo Ci się coś wydaje. Dlatego, zanim przejdziesz do działania, to zapytaj osobę z niepełnosprawnością, co robić. Tylko wtedy będziesz mógł jej pomóc na przykład bezpiecznie wsiąść lub wysiąść z autobusu.

Udzielenie pomocy osobom z niepełnosprawnością fizyczną może polegać również na ustąpieniu jej miejsca w komunikacji miejskiej, przepuszczeniu w kolejce w sklepie, czy na zrobieniu miejsca na przystanku. Dla kogoś, kto na co dzień porusza się o kuli, nawet kilkuminutowe stanie może być bardzo męczące i uciążliwe.

Częstym problemem dla dorosłych są pytania ich dzieci, gdy zobaczą na ulicy na przykład osobę z niepełnosprawnością, która porusza się na wózku. Dzieci najczęściej patrzą na nie z zainteresowaniem, chcą wiedzieć, dlaczego ta osoba porusza się w taki sposób. Nie jest dobrym pomysłem zbywanie malucha, uciekanie wzrokiem, czy wyśmiewanie niepełnosprawnego. Wtedy dzieciak uczy się, że to coś złego, wstydliwego. Mogą zacząć się w przyszłości osób z niepełnosprawnościami lub nie chcieć mieć z nimi kontaktu. Dlatego najlepszym rozwiązaniem będzie po prostu powiedzenie, że wózek ułatwia tej osobie funkcjonowanie, bo jest chora. Prosto, naturalnie i bez niepotrzebnego oceniania.

Jak rozmawiać z osobą niewidomą?

Osoby niewidome często budzą zaniepokojenie, zawstydzenie. Pewnie nie wiesz, jak mógłbyś pomóc takiej osobie, aby jej nie obrazić. Najważniejsze jest to, abyś zwracał się bezpośrednio do osoby niepełnosprawnej.

Jeżeli się z nią witasz, to najpierw delikatnie dotknij jej ramienia, a później powiedz, jak masz na imię. Następnie możesz zaproponować jej pomoc i wziąć pod ramię. Idź pół kroku przed nią, aby ułatwić jej poruszanie się.

Nie obawiaj się zwykłych, codziennych rozmów z osobą niepełnosprawną. Komunikuj się z nią jak najbardziej naturalnie. Nie obawiaj się powiedzieć na przykład: ,,do zobaczenia”, ,,do widzenia”, czy powiedzieć ,,widzę, że..”. Osoba niewidoma rozumie, że Twoim celem nie jest obrażanie jej, czy zrobienie jej przykrości.

Jak zachowywać się wobec osoby niepełnosprawnej słuchowo?

Jeżeli język migowy jest Ci kompletnie nieznany, to również możesz nauczyć się odpowiednio zachowywać w stosunku do osoby niesłyszącej lub niedosłyszącej. Wiele osób z tego rodzaju niepełnosprawnością potrafi czytać z ruchu warg lub posługuje się aparatami pomagającymi w zrozumieniu mowy. Dlatego porozumienie się z nimi w codziennych sytuacjach nie powinno być dla Ciebie dużym utrudnieniem.

Zanim zaczniesz mówić do osoby niesłyszącej lub niedosłyszącej, upewnij się że na Ciebie patrzy. Możesz zamachać ręką, dotknąć jej ramienia lub włączyć i wyłączyć światło.

Mów wyraźnie. Wiele osób niedosłyszących pomaga sobie w zrozumieniu swojego rozmówcy, czytając z ruchu warg. Dlatego, gdy chcesz coś do niej powiedzieć, to nie pal, nie pij, ani nie żuj gumy.

Mamy nadzieję, że te wskazówki dotyczące zachowania wobec osoby niepełnosprawnej przydadzą Ci się i wykorzystasz je przy najbliższej okazji.